Hồ Minh Quang – Từ cậu bé khiếm thị đến người kiến tạo cơ hội trong kỷ nguyên số

Sinh ra trong bóng tối, lớn lên giữa những thanh âm, anh Hồ Minh Quang đã biến công nghệ thành công cụ mở rộng thế giới, biến những giới hạn thành động lực để vươn lên và đồng hành cùng nhiều người khiếm thị trên hành trình học tập, làm việc và sống độc lập. Anh là một trong những tấm gương tiêu biểu được tuyên dương tại Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026.

Từ những thanh âm của tuổi thơ đến cánh cửa tri thức

Có những hành trình trưởng thành không được đo bằng những bước chân dưới ánh mặt trời, mà bằng sự can đảm để tự lập và không ngừng khám phá thế giới.

Với anh Hồ Minh Quang, hành trình ấy bắt đầu từ năm 7 tuổi, khi anh rời xa gia đình để theo học và sinh hoạt tại Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Trong những năm tháng đầu đời, thế giới của một cậu bé khiếm thị được nhận biết qua những giọng nói xung quanh, tiếng bước chân nơi hành lang và sự tận tâm của thầy cô.

Chính môi trường giàu tình yêu thương ấy đã giúp anh từng bước làm quen với cuộc sống tự lập, đồng thời hình thành trong anh mong muốn một ngày nào đó có thể dùng những gì mình học được để giúp đỡ những người khác.

Niềm đam mê với máy móc và công nghệ cũng nhen nhóm từ những năm tháng ấy. Tuy nhiên, vào những năm đầu thập niên 2000, công nghệ hỗ trợ người khuyết tật tại Việt Nam còn hạn chế, khiến việc tiếp cận tri thức số đối với người khiếm thị vẫn là một thử thách lớn.

Bước ngoặt đến khi những phần mềm đọc màn hình như JAWS trên máy tính hay TalkBack trên điện thoại thông minh trở nên phổ biến hơn. Thông qua âm thanh, những nội dung trên màn hình được chuyển thành thông tin mà người khiếm thị có thể tiếp cận.

Với anh Quang, công nghệ không chỉ là một công cụ hỗ trợ. Đó là phương tiện giúp anh tiếp cận tri thức, giao tiếp, học tập và chủ động hơn trong cuộc sống.

Dùng tri thức để mở rộng cơ hội

Từ một học sinh khiếm thị của Trường Nguyễn Đình Chiểu, anh Hồ Minh Quang từng bước chinh phục con đường học tập và trở thành sinh viên Khoa Ngôn ngữ Anh, Trường Đại học Hà Nội.

Năm 2024, anh tốt nghiệp với tấm bằng cử nhân. Những năm tháng đại học không chỉ giúp anh tích lũy kiến thức và kỹ năng mà còn mở rộng cơ hội tiếp xúc với các hoạt động xã hội, các dự án cộng đồng và những vấn đề liên quan đến người khuyết tật.

Sau khi tốt nghiệp, thay vì chỉ tìm kiếm những cơ hội phát triển cho bản thân, anh lựa chọn trở về đóng góp cho cộng đồng người khiếm thị. Hiện anh là Phó Chủ tịch Hội Người mù phường Ba Đình, tích cực tham gia các hoạt động hỗ trợ hội viên và thúc đẩy cơ hội tiếp cận công nghệ, kỹ năng số.

Nhận thấy không gian mạng mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro đối với người khiếm thị, năm 2023, anh điều phối dự án “Kỹ năng số và an toàn trên không gian mạng” dành cho người khiếm thị tại địa phương.

Tại đây, anh trực tiếp chia sẻ những kỹ năng thiết thực như bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện các hình thức lừa đảo trực tuyến và sử dụng Internet an toàn, qua đó giúp người khiếm thị chủ động hơn trong môi trường số.

Năm 2025, anh tiếp tục điều phối và trực tiếp giảng dạy dự án trang bị kỹ năng sử dụng AI cho người khiếm thị tại Hội Người mù phường Ba Đình.

Đến năm 2026, anh điều phối dự án “Nấu để sống độc lập”, hướng dẫn người khiếm thị kỹ năng nấu ăn, góp phần nâng cao khả năng tự phục vụ và sự tự tin trong cuộc sống hàng ngày.

Kiến tạo cơ hội trong kỷ nguyên số

Đầu năm 2025, với mong muốn tạo dựng một không gian kết nối bình đẳng giữa người khuyết tật và người không khuyết tật, anh Hồ Minh Quang cùng các cộng sự đồng sáng lập Starlight, một nhóm sáng kiến vì cộng đồng.

Starlight quy tụ những thành viên khuyết tật thuộc nhiều dạng tật khác nhau và những người không khuyết tật có chung mong muốn đóng góp cho xã hội. Với anh Quang, sự khác biệt không nên trở thành rào cản mà có thể là điểm khởi đầu để mọi người thấu hiểu và đồng hành cùng nhau.

Trong vai trò đồng sáng lập và điều hành, anh cùng các cộng sự tập trung đưa công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ người khuyết tật học tập, làm việc và hòa nhập.

Một trong những hoạt động nổi bật là dự án trang bị kỹ năng AI cho người khiếm thị tại Hà Nội và Bắc Ninh. Khóa học do anh đồng tổ chức đã hỗ trợ 50 học viên làm quen và sử dụng ChatGPT cùng các công cụ trợ lý ảo phục vụ viết lách, học tập, tư duy và công việc.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động, việc giúp người khiếm thị tiếp cận và làm chủ những công cụ mới cũng đồng nghĩa với việc mở thêm những cánh cửa cơ hội cho họ.

Bên cạnh đào tạo kỹ năng số, Starlight còn triển khai các hoạt động truyền thông về việc làm của người khiếm thị, góp phần thay đổi cách nhìn của xã hội về năng lực nghề nghiệp của nhóm người này.

Từ những bước chạy đến những tấm lòng sẻ chia

Khát vọng đóng góp của anh Quang không chỉ thể hiện trong lĩnh vực công nghệ mà còn được lan tỏa qua các hoạt động thiện nguyện.

Trong chiến dịch “Ánh trăng cho em”, anh phát động giải chạy “Chạy vì trăng vùng cao”, kết nối gần 100 người, gồm cả người khuyết tật và người không khuyết tật, cùng hướng về trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại vùng cao.

Chương trình đã vận động được hơn 30 triệu đồng, tương đương gần 100 phần quà dành tặng trẻ em tại Hà Giang.

Những bước chạy ấy mang ý nghĩa vượt lên trên một hoạt động gây quỹ. Đó là sự kết nối giữa những con người khác nhau, cùng chung mong muốn sẻ chia và tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng.

“Dùng chính trải nghiệm của mình để nâng đỡ những người khác”

Những nỗ lực của anh Hồ Minh Quang đã được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng, trong đó có khen thưởng thi đua của quận và thành phố các năm 2022, 2025 và khen thưởng của Mặt trận Tổ quốc phường Ba Đình năm 2026.

Nhưng với anh, giá trị lớn nhất không nằm ở những danh hiệu mà ở sự tin tưởng của cộng đồng và khả năng tạo ra những thay đổi thiết thực cho những người xung quanh.

Nhìn lại hành trình đã qua, từ một cậu bé sống nội trú tại Trường Nguyễn Đình Chiểu đến một người làm công tác cộng đồng, đào tạo kỹ năng số và đồng sáng lập nhóm sáng kiến xã hội, anh Quang chia sẻ:

“Nghị lực không phải là một điều gì đó quá lớn lao, mà chỉ đơn giản là việc không đầu hàng số phận, tìm thấy chiếc bàn đạp phù hợp để đứng lên và dùng chính trải nghiệm của mình để nâng đỡ những mảnh đời khác.”

Câu chuyện của Hồ Minh Quang là hành trình của một người trẻ đã biết biến những gì mình từng nhận được thành động lực để trao đi. Công nghệ giúp anh mở rộng cánh cửa tri thức; tri thức giúp anh tự tin bước vào đời; còn tinh thần sẻ chia thôi thúc anh tiếp tục mở thêm những cánh cửa cơ hội cho cộng đồng.

Năm 2026, anh Hồ Minh Quang được tuyên dương tại Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt”, ghi nhận hành trình nỗ lực vươn lên và những đóng góp thiết thực của anh đối với cộng đồng người khiếm thị.

Từ một cậu bé làm quen với thế giới qua những thanh âm, Hồ Minh Quang hôm nay đang góp phần giúp nhiều người khác tiếp cận thế giới bằng tri thức và công nghệ. Đó cũng là cách anh viết tiếp hành trình của mình – không chỉ vươn lên cho bản thân, mà còn tạo thêm cơ hội để những người khác cùng tiến về phía trước.

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, nhằm tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng, xã hội.