Ma Thị Phương – Cô gái khiếm thị kiến tạo giá trị từ tri thức và khát vọng hội nhập

Sinh năm 2001 tại Thái Nguyên, Ma Thị Phương là một thanh niên khiếm thị không ngừng nỗ lực học tập, nghiên cứu, sáng tạo công nghệ và tham gia các hoạt động cộng đồng. Từ giảng đường đại học đến những diễn đàn quốc tế, chị đang chứng minh rằng người khuyết tật không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà hoàn toàn có thể chủ động đóng góp và đồng kiến tạo những giá trị cho xã hội.

Vươn lên bằng tri thức và công nghệ

Trong hành trình của mình, Ma Thị Phương đã lựa chọn tri thức làm nền tảng để mở rộng cơ hội và vượt qua những rào cản do khiếm thị.

Chị tốt nghiệp loại Xuất sắc ngành Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên với GPA 3,89/4,0 và IELTS 7.5. Trong quá trình học tập, chị thực hiện nghiên cứu khoa học sinh viên về “Hoạt động trợ giúp xã hội đối với người khuyết tật tại xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên” và đạt Giải Nhất cuộc thi “Lan tỏa cuốn sách tôi yêu và tấm gương học tập suốt đời” do Trung ương Hội Người mù Việt Nam tổ chức.

Không chỉ theo đuổi nghiên cứu xã hội, Phương còn chủ động ứng dụng công nghệ để giải quyết những khó khăn trong tiếp cận thông tin của người khiếm thị. Chị là tác giả phần mềm ZABLND, công cụ hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận Zalo PC, giúp mở rộng khả năng giao tiếp và kết nối trực tuyến.

Sản phẩm này đã đạt Giải Nhất Hội thi Tin học Quốc gia dành cho người mù lần thứ III năm 2025, đồng thời mang về cho chị Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Từ giảng đường Thái Nguyên đến những học bổng quốc tế

Năng lực học tập và tinh thần chủ động đã đưa Ma Thị Phương đến với nhiều chương trình trao đổi, học tập quốc tế.

Chị nhận học bổng toàn phần Erasmus+ Mobility của Ủy ban châu Âu để trao đổi học thuật tại Đại học Valladolid, Tây Ban Nha; đồng thời nhận học bổng toàn phần Sáng kiến Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á (YSEALI) của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về doanh nghiệp xã hội và phát triển kinh tế tại Đại học Connecticut.

Những cơ hội ấy không chỉ mở rộng trải nghiệm học thuật của Phương mà còn giúp chị có thêm môi trường để kết nối, chia sẻ và đưa tiếng nói của người khuyết tật Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng quốc tế.

Năm 2022, chị đại diện sinh viên Đại học Thái Nguyên gặp gỡ, trao đổi với Bộ trưởng Ngoại giao Canada Mélanie Joly. Năm 2023, chị tham gia phát biểu tại chương trình đón tiếp Đại sứ Canada Shawn Steil đến thăm trường.

Đặc biệt, tháng 6/2026, Ma Thị Phương đại diện tiếng nói của người khuyết tật Việt Nam trình bày tham luận tại Hội thảo Nghiên cứu Quốc tế CASID 2026 tại Đại học York, Toronto, Canada.

Từ một sinh viên khiếm thị, Phương đã từng bước hiện diện tại những không gian học thuật và đối thoại quốc tế, qua đó góp phần khẳng định năng lực và vai trò của người khuyết tật trong các hoạt động nghiên cứu, giáo dục và hợp tác toàn cầu.

Dấn thân vì cộng đồng người khuyết tật

Bên cạnh học tập và nghiên cứu, Ma Thị Phương dành nhiều thời gian cho các hoạt động cộng đồng.

Trong giai đoạn 2022–2023, chị đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên. Chị cũng là Cộng tác viên điều phối dự án “Nâng cao năng lực kinh tế – xã hội cho phụ nữ khuyết tật đơn thân” của Trung tâm CEPEW.

Phương tích cực tham gia dự án giáo dục Hoa Thủy Tiên, hỗ trợ tiếng Anh và kỹ năng sống cho thanh niên khiếm thị trên cả nước; đồng hành cùng dự án “Phá bỏ rào cản” nhằm nâng cao kỹ năng mềm và mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên khuyết tật.

Trong lĩnh vực nghiên cứu, chị tham gia với vai trò Cộng tác viên nghiên cứu địa phương của dự án quốc tế EDID, phối hợp với Đại học Carleton, Canada, nghiên cứu về bạo lực trên cơ sở giới đối với phụ nữ khuyết tật.

Những hoạt động ấy cho thấy một Phương không chỉ nỗ lực thay đổi cuộc sống của chính mình mà còn chủ động tìm kiếm những giải pháp để góp phần mở rộng cơ hội cho cộng đồng người khuyết tật.

Chủ động tạo cơ hội cho chính mình và người khác

Hiện nay, Ma Thị Phương làm công việc giảng dạy tiếng Anh tự do, đặc biệt dành tâm huyết hỗ trợ học sinh khuyết tật tiếp cận ngoại ngữ và ôn luyện IELTS. Với chị, ngoại ngữ không chỉ là một kỹ năng mà còn có thể trở thành chìa khóa mở ra cơ hội học tập, việc làm và hội nhập.

Phương cho rằng người khuyết tật cần chủ động tạo ra cơ hội, tận dụng những trải nghiệm của bản thân, mở rộng mạng lưới kết nối và làm chủ các công cụ công nghệ hiện đại. Quan trọng hơn, mỗi người cần từng bước vượt qua những định kiến về khả năng của người khuyết tật bằng chính năng lực và hành động của mình.

Những nỗ lực ấy đã được ghi nhận qua nhiều danh hiệu, phần thưởng như Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên về thành tích vượt khó vươn lên; Bằng khen của Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam; danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” các cấp; Giấy khen “Sinh viên xuất sắc” của Giám đốc Đại học Thái Nguyên và được tôn vinh tại Đại hội thi đua yêu nước lần thứ IV của Hội Người mù Việt Nam.

Kiến tạo giá trị từ chính hành trình của mình

Năm 2026, Ma Thị Phương đến với chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” bằng một hành trình giàu dấu ấn của tri thức, nghiên cứu, công nghệ, hội nhập quốc tế và hoạt động cộng đồng.

Từ một cô gái khiếm thị, Phương đã chủ động học tập, sáng tạo công nghệ, bước ra những diễn đàn quốc tế và đồng hành cùng nhiều chương trình hỗ trợ người khuyết tật. Hành trình ấy cho thấy khi có cơ hội và được trao điều kiện phù hợp, người khuyết tật hoàn toàn có thể phát huy năng lực, đóng góp cho cộng đồng và tham gia vào những vấn đề chung của xã hội.

Câu chuyện của Ma Thị Phương cũng gửi gắm một thông điệp về một xã hội hòa nhập: người khuyết tật không chỉ cần được trao cơ hội, mà còn cần được nhìn nhận như những chủ thể có năng lực, tiếng nói và khả năng tạo ra những giá trị bền vững cho cộng đồng.

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, là nơi tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng.