Nam giảng viên bạch tạng và hành trình vượt qua định kiến

Không để những khác biệt trở thành giới hạn, anh Thạch Trần Bạch Long từng bước vượt qua mặc cảm, theo đuổi co đường học tập, trở thành giảng viên và dùng chính trải nghiệm của mình để đồng hành, lan tỏa tiếng nói vì cộng đồng người bạch tạng.

Lớn lên cùng những khác biệt

Anh Thạch Trần Bạch Long sinh năm 1997, quê Vĩnh Long, là người Khmer và mắc bệnh bạch tạng do di truyền. Thị lực của anh chỉ khoảng 1/10 so với người bình thường, đồng thời nhạy cảm với ánh sáng. Những khác biệt ấy xuất hiện từ rất sớm và trở thành một phần trong hành trình trưởng thành của anh.

Năm 3 tuổi, Long bắt đầu nhận ra sự khác biệt của mình qua làn da, mái tóc và đôi mắt. Khi ấy, điều anh nghĩ đơn giản nhất là phải cố gắng để trở nên giống mọi người.

Đến năm 6 tuổi, khi bắt đầu đi học, anh dần nhận ra mình không thể nhìn rõ chữ trên bảng như các bạn. Năm 11 tuổi, việc bị từ chối nhập học tại một môi trường nội trú với lý do khó có thể tự chăm sóc bản thân càng khiến anh hiểu rằng, có những giới hạn không chỉ đến từ cơ thể mà đôi khi còn đến từ cách xã hội nhìn nhận về người khuyết tật.

Thay vì để những ánh nhìn ấy giữ mình lại, Long bắt đầu tìm cho mình một con đường khác.

Năm 18 tuổi, anh quyết định rời quê lên TP. Hồ Chí Minh học tập. Với một người có thị lực hạn chế, đây là lựa chọn không dễ dàng, nhưng cũng là bước ngoặt mở ra hành trình mới.

Vượt qua giới hạn bằng tri thức

Có những lúc cuộc sống đặt trước mỗi người câu hỏi: “Mình có thể làm được đến đâu?”. Với anh Long, câu trả lời không nằm ở những gì mình thiếu, mà ở những điều bản thân quyết tâm thực hiện.

Sau khi tốt nghiệp đại học, anh tiếp tục theo đuổi con đường học thuật và hoàn thành chương trình Thạc sĩ Tâm lý học tại Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Hiện anh là giảng viên thỉnh giảng tại Viện Ứng dụng Khoa học Tâm lý Giáo dục.

Với anh, kiến thức tâm lý không chỉ giúp hiểu hơn về những tổn thương mà người yếu thế phải đối diện, mà còn mở ra cơ hội để bản thân trở thành người đồng hành với những người có hoàn cảnh tương tự.

Từ một người từng cần sự hỗ trợ, anh Long dần trở thành người hỗ trợ.

Từ một người từng phải học cách thích nghi với cộng đồng, anh bắt đầu tìm cách để cộng đồng hiểu hơn về người bạch tạng.

Dùng tiếng nói của mình để thay đổi định kiến

Một trong những dấu ấn nổi bật của anh Thạch Trần Bạch Long là việc thành lập và phát triển kênh TikTok “Bạch Tạng Official”, với mong muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng về người bạch tạng.

Trong năm 2025, kênh đạt hơn 10 triệu lượt xem, nhiều video đạt trên 1 triệu lượt xem. Đằng sau những con số ấy là nỗ lực bền bỉ đưa những câu chuyện về người bạch tạng đến gần hơn với cộng đồng, góp phần giảm kỳ thị và lan tỏa những thông tin chính xác.

Không dừng lại ở truyền thông, anh còn tư vấn, hỗ trợ và định hướng cho thanh thiếu niên bạch tạng trong học tập, nghề nghiệp, phát triển bản thân và hòa nhập xã hội; đồng thời tham gia các hoạt động truyền thông, nâng cao năng lực cho thanh niên khuyết tật cùng các tổ chức như DRD Vietnam và Saigon Children.

Những hoạt động ấy giúp anh từng bước xây dựng mạng lưới hỗ trợ, kết nối những người trẻ có hoàn cảnh tương đồng và khuyến khích họ chủ động hơn trong học tập, nghề nghiệp cũng như cuộc sống.

Từ hành trình của mình đến hành trình đồng hành cùng cộng đồng

Anh Long không phủ nhận những khó khăn mình từng trải qua. Anh hiểu cảm giác bị nhìn khác đi; hiểu những giới hạn của một đôi mắt chỉ có thể nhìn được một phần rất nhỏ thế giới; hiểu cả việc phải nỗ lực nhiều hơn người khác để có được một cơ hội tưởng như rất bình thường.

Nhưng chính những trải nghiệm ấy giúp anh nhận ra rằng: khuyết tật không nên là dấu chấm hết cho một con người.

Bằng việc học tập, làm việc, chia sẻ và kết nối cộng đồng, anh muốn chứng minh rằng người bạch tạng hoàn toàn có thể sống độc lập, học tập, làm việc và đóng góp cho xã hội bằng năng lực của chính mình.

Khi được hỏi về những điều đã làm được, anh Long không nói về những thành tích quá lớn lao. Đó có thể chỉ là một lần chia sẻ kiến thức, một cuộc tư vấn, một kết nối hay một lời động viên dành cho người trẻ bạch tạng.

Nhưng khi những việc làm nhỏ ấy được thực hiện đủ lâu và đủ chân thành, chúng tạo nên một hành trình có ý nghĩa.

Câu chuyện của Thạch Trần Bạch Long đã được nhiều cơ quan báo chí ghi nhận, trong đó có VTV4, VTV9, Báo Thanh Niên, Báo Tuổi Trẻ, Báo Mực Tím và một số cơ quan báo chí khác. Anh cũng nhận Giấy khen của Viện trưởng Viện Ứng dụng Khoa học Tâm lý Giáo dục vì những đóng góp cho sự phát triển của Viện trong giai đoạn 2021–2026.

Những sự ghi nhận ấy đáng trân trọng, nhưng điều đáng quý hơn nằm ở cách anh nhìn về hành trình của mình.

Anh không muốn được nhớ đến chỉ bởi một người có hoàn cảnh đặc biệt. Anh muốn được nhìn nhận bằng những gì mình đã làm được.

Bởi sau tất cả, giá trị của một con người không nằm ở việc họ bắt đầu với bao nhiêu thuận lợi, mà ở cách họ lựa chọn sống và đóng góp với những gì cuộc đời trao cho mình.

Tỏa sáng từ nghị lực và khát vọng cống hiến

Năm 2026, Thạch Trần Bạch Long đến với chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” bằng một hành trình đặc biệt: từ một cậu bé từng mặc cảm vì sự khác biệt đến một người có học vị Thạc sĩ Tâm lý học, đứng trên bục giảng và dùng chính câu chuyện của mình để đồng hành cùng cộng đồng người bạch tạng.

Với anh, vượt qua nghịch cảnh chưa bao giờ chỉ để chứng minh bản thân có thể làm được. Quan trọng hơn, đó là hành trình tích lũy tri thức, bản lĩnh và tiếng nói để giúp những người có hoàn cảnh tương tự thêm tự tin, thêm cơ hội và tin rằng khuyết tật không phải là giới hạn cuối cùng của một con người.

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, là nơi tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khu